Aftelshow
Show rond middernacht of een officieel aftelmoment.
Een aftelshow is geprogrammeerd rond een aftelmoment, vaak bij Oud & Nieuw. Naast vuurwerk kunnen lasers, licht, muziek of een centrale countdown deel uitmaken van het programma.
A
C
Consumentenvuurwerk
Vuurwerk dat consumenten onder voorwaarden mogen kopen en afsteken.
Consumentenvuurwerk omvat producten uit toegestane categorieën (zoals F1 en F2 in veel Europese landen) die particulieren mogen afsteken. Regels over verkoop, tijdvakken en toegestane types verschillen sterk per land en kunnen wijzigen.
Cake
Combustibele batterij met meerdere buizen voor een reeks effecten.
Een cake is een compacte box met meerdere shots die in een vast of semi-random patroon afgaan. Cakes worden gebruikt voor snelle sequenties, fan-effecten en opbouw in pyromusicals.
Choreografie
De regie en volgorde van effecten binnen een vuurwerkshow.
Choreografie in vuurwerk betekent het bepalen welk effect wanneer, waar en op welk muziekaccent komt. Goede choreografie bouwt spanning op, varieert in hoogte en kleur en sluit af met een finale.
F
F1-vuurwerk
Categorie met zeer laag gevaar, o.a. sterretjes en vlaggetjes.
F1 is een Europese categorie voor artikelen met laag gevaar. In Nederland vallen hier onder meer sterretjes en trekjes onder. F1 mag in veel landen door consumenten worden gebruikt binnen de lokale regels.
F2-vuurwerk
Categorie consumentenvuurwerk met minimale veiligheidsafstand.
F2-producten zijn consumentenvuurwerk met een voorgeschreven minimale veiligheidsafstand (vaak enkele meters). Voorbeelden zijn kleinere fonteinen en batterijen. Toegestaanheid en verkoopperiodes verschillen per land.
F3-vuurwerk
Zwaarder consumentenvuurwerk met grotere veiligheidsafstand.
F3 omvat krachtiger consumentenartikelen met een grotere minimale kijkafstand. In sommige landen is F3 beperkt of alleen professioneel toegestaan. Controleer altijd de actuele wetgeving in het betreffende land.
F4-vuurwerk
Professionele categorie voor pyrotechnische shows.
F4 is bestemd voor professioneel gebruik door erkende pyrotechnici. Dit omvat onder meer shells en showbatterijen voor grootschalige producties. Particulieren mogen F4 niet vrij afsteken.
Fontein
Vuurwerkeffect dat vonken en kleur vanaf de grond omhoog spuit.
Fonteinen produceren een pluim van vonken, kleur of knispereffecten vanaf een vast punt. Ze worden gebruikt in laagvuurwerk, podiumentrees en als brug tussen verschillende showdelen.
Finale
Het slotdeel van een show, vaak met de zwaarste effecten.
De finale is het afsluitende blok van een vuurwerkshow met meestal de hoogste en dichtste effecten. Bij Oud & Nieuw is dit vaak direct na middernacht; bij festivals kan het de climax van het programma zijn.
G
Geluidsarm vuurwerk
Vuurwerk met lagere geluidsdruk dan klassiek knalvuurwerk.
Geluidsarm vuurwerk produceert minder harde knallen dan traditioneel siervuurwerk, maar is niet altijd volledig stil. Het wordt gebruikt om overlast te beperken terwijl er nog steeds kleur- en lichteffecten zichtbaar zijn.
H
Hoog vuurwerk
Shells en effecten die hoog in de lucht tot ontploffing komen.
Hoog vuurwerk bestaat vooral uit shells (bommen) die via mortieren worden afgeschoten en op hoogte een effect tonen, zoals een chrysant of peony. Dit bepaalt vaak het silhouet van een grote vuurwerkshow.
J
Jaarwisseling
De overgang naar een nieuw jaar; populaire periode voor vuurwerkshows.
Rond de jaarwisseling organiseren gemeenten, steden en organisatoren vaak publieke shows of centrale aftelmomenten. Regels rond consumentenvuurwerk en professionele shows verschillen per land en worden regelmatig aangepast.
L
Lasershow
Show met gecontroleerde laserstralen, vaak op muziek.
Een lasershow gebruikt lasers om patronen, tekst of effecten te projecteren in de lucht of op oppervlakken. Lasershows worden vaak gecombineerd met muziek en kunnen vuurwerk vervangen of aanvullen, bijvoorbeeld bij vuurwerkvrije jaarwisselingen.
Lichtshow
Show met lichteffecten, spots en soms gebouwsverlichting.
Een lichtshow richt zich op verlichting: kleur, beweging en sfeer via spots, LED, wash-lights of architecturale verlichting. Bij publieke evenementen kan een lichtshow samengaan met muziek, lasers of projecties.
Laag vuurwerk
Effecten die dicht bij de grond of het podium plaatsvinden.
Laag vuurwerk omvat fonteinen, mines, gerbs, comets en andere effecten op of net boven het afschietvlak. In shows zorgt laag vuurwerk voor nabijheid, ritme en opbouw richting hoogvuurwerk.
M
Mortier
Buis waarin shells worden geplaatst en afgeschoten.
Een mortier is een sterke buis (vaak HDPE) waarin shells worden geschoten met behulp van een liftlading. Mortieren worden in racks gemonteerd en gericht volgens het showontwerp.
P
Pyromusical
Vuurwerkshow waarbij vuurwerk op muziek is afgestemd.
Een pyromusical is een georganiseerde vuurwerkshow waarbij schoten, effecten en tempo nauw op muziek zijn afgestemd. De choreografie bepaalt wanneer shells, cakes, fonteinen of andere effecten worden afgestoken. Pyromusicals komen voor bij festivals, jaarwisselingen, openingsceremonies en grote stadsfeesten.
Pyrotechnicus
Gecertificeerde vakman die professioneel vuurwerk ontsteekt.
Pyrotechnici zijn opgeleid om vuurwerk veilig op te bouwen, te testen en af te steken. Zij werken volgens regelgeving, vergunningen en een showscript. Bij grote shows is er vaak een team met verschillende rollen.
Professioneel vuurwerk
Vuurwerk dat alleen door erkende pyrotechnici mag worden gebruikt.
Professioneel vuurwerk omvat categorieën en artikelen voor shows en evenementen. Aankoop, opslag, transport en afsteken zijn aan vergunningen, certificering en bedrijfsregels gebonden.
Projectieshow
Show met projecties op gebouwen, water of schermen.
Een projectieshow gebruikt beamers of mapping-techniek om beelden op objecten te tonen. Gecombineerd met muziek, licht of lasers ontstaat een spektakel zonder of met beperkt vuurwerk.
S
Stil vuurwerk
Vuurwerk met beperkt of geen knal, vaak met visuele effecten.
Stil vuurwerk is een verzamelnaam voor producten en shows waarbij het geluid beperkt blijft. Gemeenten en organisatoren kiezen hiervoor in woonwijken of bij gevoelige locaties. De precieze definitie en toegestane categorieën verschillen per land.
Schietlocatie
Afgeschermde plek waar pyrotechnici vuurwerk voorbereiden en afsteken.
De schietlocatie is het technische hart van een vuurwerkshow: hier staan mortieren, racks, slangen en ontstekingsapparatuur. Bezoekers hebben hier geen toegang; rondom gelden veiligheidszones en afschermingen.
Siervuurwerk
Vuurwerk bedoeld voor visuele effecten, niet voor consumentenknallen.
Siervuurwerk is professioneel vuurwerk voor shows: shells, cakes, fonteinen en combinaties daarvan. Het wordt niet in de winkel aan consumenten verkocht, maar ingezet door erkende pyrotechnici bij evenementen.
Shell
Rond siervuurwerk dat via een mortier omhoog wordt geschoten.
Een shell (ook wel bom genoemd) bevat een lading die na afschot op hoogte explodeert of een effect toont. Shells bepalen vaak de grote bloemen en kleurwolken in de lucht tijdens een show.
V
Vuurwerkshow
Georganiseerde show waarbij professioneel vuurwerk wordt afgestoken.
Een vuurwerkshow is een vooraf geplande voorstelling waarin pyrotechnici siervuurwerk of showeffecten op een vaste locatie en tijdstip afsteken. De show kan bestaan uit hoog- en laagvuurwerk, muziek, licht of andere media.
Veiligheidszone
Afgebakend gebied rond vuurwerk met minimale kijkafstand.
De veiligheidszone is het gebied tussen publiek en de schietlocatie. De grootte hangt af van het type vuurwerk, wind en lokale regels. Organisatoren en pyrotechnici bepalen deze zone vooraf en bewaken die tijdens de show.
Veiligheidsbril
Beschermende bril voor pyrotechnici bij werk met vuurwerk.
Pyrotechnici dragen veiligheidsbrillen tegen vonken en puin bij het laden en ontsteken van vuurwerk. Persoonlijke beschermingsmiddelen horen bij het standaard veiligheidsprotocol op de schietlocatie.
W
Watervuurwerk
Vuurwerk dat vanaf of over water wordt afgestoken.
Watervuurwerk wordt vanaf pontons, platforms of de oever afgestoken. Water biedt een natuurlijke spiegel voor lichteffecten en kan veiligheidsafstanden helpen organiseren bij shows aan havens, meren of rivieren.